illegaal-vuurwerk-ad

Foto: AD.nl

2016

Een mooi artikel van Raymond Boere en Peter Groenendijk in de bladen van de Persgroep over de aanpak van illegaal vuurwerk. Handelaren: wees gewaarschuwd.

Hardere straffen bij handel in fout vuurwerk

Kregen illegale handelaren voorheen nog geregeld een taakstraf, nu draaien ze vaak voor maanden of zelfs jaren in de cel. Dat blijkt uit een inventarisatie van tientallen vonnissen door deze krant. In 2009 en 2010 kregen bijna alle veroordeelde handelaren nog een voorwaardelijke celstraf van gemiddeld 4 maanden of een taakstraf; in 2014 en 2015 kreeg meer dan de helft een directe, onvoorwaardelijke celstraf van gemiddeld een jaar.

Ondeugd

Taakstraffen worden zeldzaam: wie wordt gepakt met honderd cobra’s (zwaar knalvuurwerk), kan al rekenen op een strafeis van 6 maanden cel. Het Openbaar Ministerie bevestigt de ontwikkeling. ,,Mensen moeten begrijpen dat illegaal vuurwerk geen ondeugd is, maar crimineel gedrag met grote gevaren”, zegt officier van justitie Renske Mackor van het Functioneel Parket. ,,Het illegale vuurwerk wordt elk jaar zwaarder en gevaarlijker en daar moet iets tegen gebeuren. Daarom eisen we hogere straffen. En door het goed uit te leggen, begrijpen rechters ook waarom.”

Granaat

Volgens het OM wordt de illegale vuurwerkhandel gerund door criminele organisaties, zonder uitzondering mannen, die de rollen strak hebben verdeeld en daarmee jaarlijks tonnen verdienen. Zo werd vorige week een groep van tien handelaren uit Gelderland veroordeeld. De hoofdverdachten, mannen van 60 en 69 jaar, kregen een celstraf van tweeënhalf jaar.

Levensgevaarlijk

Officier van justitie Mackor: ,,Een paar jaar geleden bestond in Nederland nog het gevoel: ach, het gaat om rotjes. Die omslag hebben we nu echt gemaakt. De Cobra, populair knalvuurwerk, heeft inmiddels de kracht van een granaat. Als ik dat als officier in de rechtbank uitleg, en ook filmpjes laat zien waaruit dat blijkt, begrijpen rechters ook: dit is niet een beetje verkeerd, dit is levensgevaarlijk. En het moet dus hard worden aangepakt.”

De praktijk

Het onderzoek kreeg de codenaam ‘Luipaard’ en omvatte inzet van een undercoveragent. De politie had er veel voor over om de vuurwerkbende rond de 60-jarige Willem H. volledig te ontmaskeren. En dat lukte: vorige week kregen tien verdachten allen een celstraf. Hoofdverdachte Willem H. kreeg zelfs tweeënhalf jaar cel opgelegd.

Het begon met een tip, in november 2014. In een schuur in Barneveld zou een grote partij vuurwerk liggen. Bingo: agenten vonden ruim 6.000 kilo aan lawinepijlen, Chinese rollen en nitraatbommen. De vondst was het startsein voor een groot onderzoek. De politie plaatste peilbakens en afluisterapparatuur in hun auto’s. Twee weken later was het weer raak: in een zeecontainer op een erf in Lunteren bleek 8.000 kilo illegaal vuurwerk te liggen, verstopt onder zaagsel en stro. Honderdduizend klappers, flowerbeds, allemaal illegaal. De politie pakte drie verdachten op.

Maar de hoofdverdachte, Willem H., werd nog niet opgepakt. De politie stuurde een undercoveragent op hem af, die zich voordeed als tussenhandelaar. Of Willem snel grote hoeveelheden vuurwerk kon leveren. Lawinepijlen graag, en zware bommen.

De deal kwam tot stand – en dat betekende het einde van de lucratieve handel van de groep, die volgens het OM honderdduizenden euro’s heeft verdiend. De in totaal tien verdachten, van transporteurs tot verkopers, stonden deze maand voor de rechter. Willem H. voelde zich er ‘ingeluisd’, zei hij voor de rechtbank. “Ik ben een echte liefhebber, maar ik heb nog nooit een rotje verkocht.” Willem H. kreeg 30 maanden cel, net als zijn maat Hendrikus van de S. uit Barneveld (69). Acht anderen kregen eveneens celstraffen, variërend van drie maanden voorwaardelijk tot twintig maanden onvoorwaardelijk. Lees hier de volledige uitspraak.

Uitzonderlijk

Het zijn straffen die een paar jaar geleden nog uitzonderlijk waren voor de handel in vuurwerk. Maar het vonnis staat niet op zichzelf. Deze krant inventariseerde ruim vijftig rechterlijke uitspraken, en ontdekte dat rechters in de afgelopen vijf jaar hogere straffen zijn gaan opleggen voor de handel in vuurwerk. Werden vijf jaar geleden nog taakstraffen opgelegd, de afgelopen twee jaar waren dat celstraffen van gemiddeld twaalf maanden.

Uit de vele onderzoeken van de afgelopen jaren blijkt dat de handel in vuurwerk nog echt een mannenwereld is. Officier van Justitie Renske Mackor, die veel vuurwerkzaken onderzoekt, kan zich in haar carrière slechts één zaak herinneren waarbij een vrouw betrokken was, en niet als hoofdverdachte. Ook opvallend: veel daders zijn geen doorgewinterde criminelen op zoek naar nieuwe handel, maar vuurwerkfreaks die zien hoe lucratief illegaal spul is en zich erop storten.

Vanwege die lucratieve handel en het levensgevaarlijke spul dat handelaren op de markt brengen, eisen openbaar aanklagers straffen die de afgelopen jaren flink zijn verhoogd. Wie nu wordt gepakt met honderd Cobra’s kan al rekenen op een strafeis van tenminste zes maanden cel. Dat kan oplopen tot maximaal zes jaar. Mackor: “En dat voor een paar rotjes, kregen we in het begin nog te horen. Maar nee, dit zijn geen rotjes. Dit zijn eisen die horen bij levensgevaarlijk vuurwerk.”

Tot tevredenheid van Mackor volgen rechters nu ook vaak de strafeisen van de aanklagers. “We tonen filmpjes in de rechtszaal zodat rechters ook kunnen zien wat de kracht van één cobra is.”

Impact

Hoge straffen, grote partijen vuurwerk die in beslag zijn genomen en afgepakte winsten hebben volgens Mackor impact op de handel. Het wordt voor consumenten steeds moeilijker om aan illegaal vuurwerk te komen. Afgelopen week werd een partij van 40.000 kilo illegaal vuurwerk in beslag genomen. Dat is bijna het totaal aantal kilo’s dat vorig jaar in beslag genomen werd.

Toch is het een fractie van de één tot twee miljoen kilo illegaal vuurwerk dat jaarlijks in Nederland wordt verkocht. “Met straffen alleen krijgen we illegaal vuurwerk niet uit de wereld”, beseft ook Mackor. “Zolang de fascinatie voor zwaar vuurwerk overgaat op generaties ben ik bang dat we dit houden. Daarom is nog meer voorlichting nodig. Dat mensen beseffen dat ze echt levensgevaarlijk bezig zijn met dit spul. Vergelijk het met de campagne tegen rokers. Die groep krijgt het ook moeilijker. Dat moet ook gelden voor mensen die illegaal vuurwerk afsteken.”

Bron: Algemeen Dagblad/De Gelderlander